'Köle yasası': Macaristan'da on binlerce kişi neden hükümeti protesto ediyor?

Macaristan sokaklarında günlerdir ülkenin başbakanı Viktor Orban karşıtı sloganlar duyuluyor. Yıllık fazla mesai sınırını artıran yeni iş kanununa yönelik protestolar 5. gününde de gergin geçti.

Pazartesi günü tasarıya karşı çıkan bir metni okumak isteyen iki muhalif milletvekilinin ülkenin devlet televizyonu MTVA'nın binasından yaka paça binadan dışarı atılması, on binlerce kişinin başkentteki televizyon binası önünde toplanmasıyla sonuçlandı.

Muhalefet Çarşamba günü Meclis'ten geçen düzenlemeyi 'köle yasası' olarak nitelendirirken, hükümet ise ülkedeki işsizlik sorununa karşı önemli bir hamle olarak görüyor.

Macaristan'daki protestolar hakkında bilinmesi gerekenleri derledik:

Yasa ne anlama geliyor?

Düzenleme şirketlerin çalışanlarından yılda 400 saate kadar fazla mesai talep edebilmesini öngörüyor. İşverenlere de bu mesai ücretlerini 3 yıla kadar geciktirebilmeleri hakkı tanıyor.

Macaristan 2017'de yüzde 4,2 ile işsizlik oranının en yüksek olduğu Avrupa Birliği ülkesi oldu.

Hükümet bu nedenle düzenlemelerin insan gücü eksiği olan şirketlere de fazla mesai yapmak isteyenlere de yardım edeceğini söylüyor.

Muhalefet ise çalışanların sömürüleceği gerekçesiyle reformu "köle yasası" olarak niteliyor.

Devlet televizyonu neden protestoların hedefi oldu?

Yeni düzenleme, hükümetin farklı politikalarına tepki gösterenleri, muhalefet partilerini, öğrencileri ve sendikaları birleştirdi.

Başkent Budapeşte ve bazı büyük şehirlerde beş günü aşkın süredir protestolar düzenleniyor.

Son olarak bağımsız muhalif milletvekilleri Ako Hadhazy ile Bernadett Scel'in MTVA stüdyolarında tasarıyı eleştiren bir metni okumak isteyip de kanalın güvenlik görevlileri tarafından zorla dışarı atılması ise protestocuları öfkelendirdi.

Görüntüler sosyal medyada yayıldı, binanın önünde on binlerce gösterici toplandı. Bazı protestocular polislere sis bombası attı, polis de biber gazıyla karşılık verdi.

İki milletvekili de bir kamu binasına girmeye hakları olduğunu savunarak polisler hakkında suç duyurusunda bulundu.

Fransız haber ajansı AFP'ye göre protestocular "Kapıdan atarsanız camdan gireriz" sloganı altında birleşmeye çağırıldı.

Hükümet: Protestoların arkasında Soros'un paralı askerleri var

Göç karşıtı ve popülist söylemi nedeniyle Avrupa'nın eleştirilerine hedef olsa da, Macaristan Başbakanı Orban ülkede güçlü bir desteğe sahip.

İktidardaki Fidesz partisi protestoları, Macaristan doğumlu ABD'li milyarder George Soros için çalışan yabancı 'paralı askerlerin' bir oyunu olarak niteliyor.

Soros ise Macar hükümetinin kendisini günah keçisi ilan ettiğini söylüyor.

Muhalefet: Mücadelemiz Orban rejimi ile

Protestocuların çağrıları bu düzenlemeyle sınırlı değil.

Yargı bağımsızlığı, devlet medyasının bağımsız olması ve Macaristan'ın Avrupa Birliği ortak savcılık kurumu EPPO'ya dahil olması da talepler arasında.

Ülkenin eski başbakanı ve muhalefetteki Macaristan Demokratik Koalisyonu'nun (DK) lideri Ferenc Gyurscany, birkaç tartışmalı yasa ile değil "Orban rejimi ile mücadele ettiklerini" söylüyor.

Gyurscany bir röportajında da "Ülkede çoğunluğun devlet televizyonu ve diğer kanallar yayımlamıyor diye Budapeşte'de ne olup ne bittiğinden haberdar olmaması saçmalık" diye konuştu.

Macaristan'ın işçi sendikaları konfederasyonunun da genel grev ilan etmesi bekleniyor.

BBC Türkçe / 18.12.18